Bojčinska šuma

Bojčinska šuma je močvarana šuma pod zaštitom države. Leži između naselja Progar (najbliže), Boljevaca i Ašanje, u opštini Surčin. Pripada rejonu Obedske bare. Nalazi se u ravničarskom predelu jugoistočnog Srema, na jugozapadnoj granici grada Beograda, 30 kilometara od centra, između reke Save i kanala Jarčine. Šuma služi kao izletište, sa brojnim sadržajima. Od 1965. godine je zaštićen prirodni spomenik.

Istorija

Za vreme Prvog svetskog rata u šumi se nalazilo sklonište za meštane i vojnike. Kralj Aleksandar koristio je kao lovište (1934. godine). Za vreme Drugog svetskog rata Bojčinska šuma je bila veoma značajan politički, vojni i ekonomski centar. U njoj je 1941. podignut partizanski ustanak u Donjem Sremu. U šumi se skrivao i narod iz okolnih sela, bežeći od neprijatelja – posebno Nemaca i ustaša. U više baza pod zemljom, koje su sačuvane do današnjih dana, mnogi borci iz centralne Srbije su sve do kraja rata, posle prelaska Save i kraćeg zadržavanja radi oporavka i obuke, nastavljali put prema istočnoj Bosni, a zatim se uključivali u žestoke bitke protiv neprijatelja.

Do partizanskih baza, kroz sredinu šume, vodi asfaltni put. Na razdaljini od 2 km od ulaza u šumu, na mestu gde su se nekad nalazile partizanske baze, u kojima se skrivala sremska vojska po zemunicama i katakombama, nalazi se spomen-obeležje postavljeno 1963. godine. U produžetku, narednih 3 km, nalaze se bare i blato, pa je prohodnost otežana.

Zbog svojih prirodnih vrednosti, istorijskog značaja i očuvanih objekata sa spomeničkim svojstvima, Bojčinska šuma je još 1965. godine zaštićena kao memorijalni prirodni spomenik.

Flora i fauna

Šuma zauzima površinu od 629,51 hektara. Na njenoj teritoriji posebno je zastupljen hrast lužnjak, kao fragment nekada ogromnih starih nizijsko-močvarnih šuma. U šumi je ukupno evidentirano 185 biljnih vrsta, od kojih 15 imaju status zaštićenih i strogo zaštićenih vrsta. U šumi raste 165 vrsta gljiva, od kojih 15 vrsta uživa status zaštite, dok se dve vrste nalaze na Crvenoj listi gljiva Evrope. Osim hrasta, šuma je bogata je grabom i lipom, zastupljeni su topola, dren, zova i divlja ruža. U jednom delu šume raste sremuš, dok je na proleće ima dosta šumskih jagoda, u močvarnim delovima ima perunike, a veoma je zastupljena i kopriva.

U šumi je evidentirano 108 vrsta ptica odnosno 30% ukupnog broja vrsta ptica zabeleženih u Srbiji. Takođe, tu su 10 vrsta vodozemaca i gmizavaca, od čega čak 8 vrsta je zaštitićeno zakonom. Od divlje životinje, koje slobodno lutaju šumom, mogu se videti zečevi i srndaći. U šumi svinjari drže svoje svinje, a mogu se naći i divlje svinje, koje se hrane žirevima.

Letnja pozornica

Na početku Bojčinske šume 2010. godine je izgrađena letnja pozornica po projektu arhitekte Zdravko Milinkovića. Pozornica je pokrivena debelom trskom, scenskog prečnika od 16 metara. Uz pozornicu su dve svlačionice i natkriveno amfiteatarsko gledalište za 1.000 posetilaca.

Bojčinsko kulturno leto je kulturno-umetnički festival koji se održava od 2009. godine, svakog vikenda, i traje 5 meseci, od početka maja do kraja septembra. Program se sastoji od poetskih večeri, pozorišnih predstava, muzičkih koncerata, na kojima se izvodi narodna muzika, rok, pop, diksilend, fado, džez i klasična muzika). Izvode se i drugi oblici scenske delatnosti. U organizaciji manifestacije učestvuje i veliki broj volontera. Ulaz na Bojčinsko kulturno leto, za svaki program je besplatan, dok posetioci mogu da daju dobrovoljni prilog.

Pored pozornice se nalazi etno Restoran „Bojčinska koleba“ sa autentičnim ambijentom i tradicionalnim jelima, a za sve posetioce koji žele odsesti u Bojčinu tu je kompleks drvenih kućica moderno opremljenih dvokrevetnim francuskim ležajevima, sa odgovarajućim pratećim sadržajima, klima i grejnim uređajima, frižiderom, kupatilom…

Rekreacija

Na raspolaganju su trim staza dužine 2 km sa 16 prepreka, vožnja fijakerom i jahanje na lipicanerima, konjičkog kluba „Bojčin“.

Prevoz

Do ruba Bojčinske šume se može stići gradskim prevozom, autobusom 605, koji kreće iz Bežanije sa Ledina, prolazi kroz Surčin, Jakovo i Boljevce pre nego što stigne u Progar. Istim putem se stiže i kolima iz pravca Beograda, ili sa autoputa E70 isključenjem kod aerodroma u Surčinu, iz pravca Kupinova i Ašanje ili Bečmena i Petrovčića, a iz pravca Obrenovca se stiže Obrenovačkim mostom preko Save. U letnjoj sezoni, moguće je stići i brodićem javnog prevoza, koji polazi iz Bloka 45 i plovi Savom do Progara.